İletişim Bilgileri
an image
Ofis Adresi
Necatibey Caddesi Kerem İşhanı 21/18 KIZILAY ANKARA
E-mail: avukatselahattincanbolat@mynet.com

Telefon: (312) 229 87 66
Fax: (312) 229 86 70
Ev Tel: (312) 322 40 90
1.Cep : 0538 310 39 62
2.Cep : 0506 203 63 21
3.Cep : 0506 203 63 20

Bono Davaları

06.03.2007 TARİHLİ VE 5358 SAYILI KANUN İLE YAPILAN SON DEĞİŞİKLİKLERLE,

 

TÜRK İCRA HUKUKUNDA BONO DAVALARI

 

(AÇIKLAMALI VE İÇTİHATLI)

 

ÖNSÖZ

 

a)      4721 Sayılı yeni Türk medeni kanunu, 01.01.2002 tarihinde

b)     4949 sayılı yasa 30.07.2003 tarihinde,

c)      5095 sayılı yasa 21.02.2004 tarihinde,

d)     5219 sayılı yasa 21.07.2004 tarihinde,

e)      5311 sayılı yasa 18.03.2005 tarihinde,

f)       5358 sayılı yasa 01.06.2005 tarihinde,

g)      5582 sayılı yasa 06.03.2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

Açıklamalar değişmiş ve yeni yasaların ışığı altında yapılmıştır.incelemelerimizin,hakimlere,savcılara,avukatlara,noterlere,icra müdürlerine,alacaklılara ve borçlulara yararlı olmasını yürekten temenni eder,hukuk ve adalet dolu günler dilerim.

 

                                                                                Av.Selahattin CANBOLAT

 

 

 

İCRA HUKUKUNDA BONO DAVALARI

 

1-SORU :

 İCRA HUKUKUNDA,BONO DEYİNCE,”NEYİ” ANLIYORUZ ? BONONUN “ÖNEMİ” NEDİR ?

 

1.CEVAP :

a)TARİFİ : BONO,BORÇLU TARAFINDAN ALACAKLIYA VERİLEN,BELLİ BİR BEDELİN ÖDENECEĞİNİ GÖSTEREN,”TİCARİ”BİR BORÇ SENEDİDİR.

 

b)İKK. M 167-176 MADDELERDE OLMAK ÜZERE,(10)MADDE DE DÜZENLENMİŞTİR

 

c) BORÇLU SAYISI :25 MİLYON

 

d) İLGİLENDİRDİĞİ KESİMLER : ÜLKEMİZDE,72 MİLYON,YURTDIŞINDA 6 MİLYON OLMAK ÜZERE 78 MİLYON KİŞİYİ,İCRA MÜDÜRLÜKLERİNİ 11.211 HAKİM VE SAVCIMIZI (4 ARALIK 2009 İTİBARİ İLE MEMURLAR.NET) 60.000’İ AŞKIN AVUKATIMIZI İLGİLENDİRİYOR.

 

e)MENFİ TESPİT ORANI : %40

 

f)İLGİLENDİRDİĞİ DAVA SAYISI : 2005 YILINDA 17 MİLYON DAVAYI İLGİLENDİRİYOR.

 

TÜRKİYE2DE 81 İL,923 İLÇE VE 35.000 DEN FAZLA KÖYÜ İLGİLENDİRİYOR.

 

h)     YARARLANDIĞIMIZ İÇTİHAT SAYISI : İBK: 1,HGK : 70 CGK : 22,1125 ÖZEL DAİRE KARARI OLMAK ÜZERE TOPLAM 1218 İÇTİHATTAN YARARLANILMIŞTIR.

 

SORU 2 :

BONO’DA “YETKİLİ”İCRA DAİRESİ NERESİDİR?

 

2.CEVAP :

a)ARANACAK ALACAK : TİCARİ SENETLER, A-RA-NA-CAK ALACAKTIR

 

b) BORÇLUNUN İKEMATGAHI : BORÇLUNUN İKAMETGAHI YETKİLİDİR.

 

c) ADİ SENETLER : YETKİLİ İCRA DAİRESİ,ALACAKLININ KENDİ İKAMETGAHIDIR

 

 

SORU 3 :

BONONUN “BORÇLULARI”KİMLERDİR?

 

3.CEVAP :

a)KEŞİDECİ : SENEDİ DÜZENLEYEN

 

b)CİRANTALAR :SENEDİN ARKADASINI CİRO EDENLER

 

c) AVAL VERENLER : TİCARİ KEFİLLER

 

d) ARAYA GİREREK KABUL EDENLER

 

e) YETKİSİZ TEMSİLCİLER

 

 

4.SORU :

VEKİL,AVUKAT,”GENEL” VEKALETNAME İLE BONO DÜZENLEYEBİLİR Mİ?

 

4.CEVAP :

“ÖZEL YETKİ” : VEKİLİN,AVUKATIN BONO DÜZENLEYEBİLMESİDE,”ÖZEL YETKİ”BULUNMASI GEREKİR. (12.HD.15.03.2007 T.,20077/4742 )

 

 

5.SORU :

BONO VE ÇEKE FAİZ ORANI YAZILIRSA NE OLUR? , ŞU ANDA BONOLARDA HANGİ FAİZ UYGULANIYOR?

 

5.CEVAP :

 

a) YAZILMAMIŞ SAYILMA :

BONOYA YAZILAN ÖRNEĞİN,%40 , %40 , %50 ; %70 GİBİ FAİZ ORANLARI, YA-ZIL-MA-MIŞ SAYILIR.

 

b)AVANS FAİZİ :

-3095 SAYILI FAİZ KANUNUNUN,2/2. FIKRASINA GÖRE,BONO’DA “AVANS”ORANI ÜZERİNDEN ,FAİZ TALEP EDİLEBİLİR.

 

-5335 SAYILI VE 27.04.2005 TARİHLİ KANUNDAN SONRA,REESKONT ORANINDAN VAZGEÇİLMİŞTİR.

 

-27.04.2005 TARİHİNDEN ÖNCEKİ ALACAKLAR İÇİN REESKONT,27.04.2005 TARİHİNDEN SONRA,İSKONTO ORANINDA FAİZ İSTENEBİLİR.

 

20.12.2005’DE %25

20.12.2006’DA %29

28.12.2007’DE %27

09.04.2009’DA %20

12.06.2009’DA %19

22.12.2009’DA %16’DIR

 

22.12.2009 TARİHİNDE,YASAL FAİZ %9,22.12.2009 TARİHİNDE,AVANS FAİZİ %16’DIR.

 

UYARI : BAZI ALACAKLILAR,BONODA FAİZİ,%27 OLARAK TALEP EDİYORLAR,İCRA HAKİMLİĞİ’NE ÖDEME EMRİNİN TEBLİĞİNDEN İTİBAREN 5 GÜN İÇERİSİNDE İTİRAZ ETMELİ.

 

6.SORU :

AÇIK BONO NEDİR? AÇIK BONOYU “TARİF” EDER MİSİNİZ ? AÇIK BONO GEÇERLİ MİDİR? AÇIK BONO,ANLAŞMAYA AYKIRI DOLDURULDUĞU NASIL”İSPAT” EDİLEBİLİR?

 

6.CEVAP :

a)TARİFİ : İMZANIN DIŞINDA Kİ HER UNSURUN YAZILMASIDIR.

 

b) GEÇERLİLİK : TTK m.592 ‘YE GÖRE,AÇIK SENET DÜZENLENMESİ GEREKİR.

 

c) ANLAŞMAYA AYKIRILIK : ANCAK,HUMK m 290’A GÖRE “YAZILI DELİL” İLE İSPAT EDİLEBİLİR. (HGK 13.01.1983 T ; İBK 24.03.1989 )

 

 

7.SORU :

“YABANCI” PARA İLE BONO DÜZENLENEBİLİR Mİ?

 

7.CEVAP :

a)YABANCI PARA ÜZERİNDEN,BONO VE SENET DÜZENLENEBİLİR.

 

b)AYNEN (=EFEKTİF) KAYDI :

BORÇLU,VADE”TARİHİNDE Kİ MEMLEKET PARASINI ÖDEYEREK BORCUNDAN KURTULABİLİR.

 

d)3678 SK.m29.BK m 83’E BİR FIKRA EKLENDİ,EKLENEN FIKRA,23.11.1990 TARİHİNDE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ.

 

YABANCI PARA,EURO VEYA DOLAR,”VADESİNDE” ÖDENMEDİ.

 

ALACAKLI ,ALACAĞINI “AYNEN” VADE VEYA FİİLİ ÖDEME GÜNÜNDE Kİ RAYİCE GÖRE TÜRK PARASI İLE ÖDENMESİNİ İSTEYEBİLİR.

 

8.SORU :

BONO BEDELİ,ÖRNEĞİN YARIM KİLO ALTIN OLARAK YAZILDI.HUKUKİ DURUM NEDİR?

 

8.CEVAP :

BONO BEDELİ,ALTIN OLARAK YAZILDI İSE,”KAYITSIZ ŞARTSIZ”MUAYYEN BİR BEDELE ÖDEME KAYDI YOK.BONO BEDELİNİN,ALTIN OLARAK YAZILMASI ,BONOYU BONO OLMAKTAN ÇIKARIR.

(12.HD.15.11.1999 T.)

 

9.SORU:

BONODA,VADESİNDE ÖDENMEDİĞİ TAKTİRDE,DİĞER BONOLAR MUACCELİYET KAZANACAKTIR KAYDI GEÇERLİ MİDİR?

 

9.CEVAP :

a) SÖZLEŞMEDE MUACCETİYET ŞARTI VARSA :  GEÇERLİDİR

 

b) SADECE BONODA MUACCETİYET ŞARTI VARSA : GEÇERSİZDİR

BONODA Kİ MUACCELİYET KAYDI YA-ZIL-MA-MIŞ SAYILIR.KAMBİYO NİTELİĞİNİ ETKİLEMEZ.

 

 

10.SORU:

ALACAKLI,BONOYU PROTESTO ETTİRMEDİ,BONOYU PROTESTO ETTİRMEMENİN HUKİKİ SONUÇLARI NELERDİR?

 

10.CEVAP :

a) MÜRACAAT BORÇLULARI :ALACAKLI,TİCARİ SENEDİ PROTESTO ETTİRMEZSE,MÜRACAAT BORÇLULARINA BAŞVURAMAZ.

 

b)MÜRACAAT BORÇLULARI : CİRANTALAR AVALİSTLER

 

c)MESAJ : SENEDİ PROTESTO ETTİR.

 

d) PROTESTO SÜRESİ : BONODA,VADEDEN VE VADEYİ TAKİP EDEN 2 İŞ GÜNÜ,ÇEKTE 10 GÜN İÇİNDE BANKAYA İBRAZ EDİLMELİDİR.

 

e) HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE : 2VE 10 GÜNLÜK PROTESTO SÜRELERİ HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRELERİDİR.BONO VE ÇEKİ PROTESTO ETTİRMESSEK,LEHTAR,CİRANTALAR VE KEFİLLERE BAŞVURAMAYIZ.

 

ŞU ANDA,PROTESTO MASRAFI : 55 TL ‘DİR

 

11.SORU :

BİR BONO VEYA ÇEK,İCRAYA KONULDU AMA İMZA BİZE AİT DEĞİL,BU DURUMDA NE YAPMAMIZ GEREKİR ?

 

11.CEVAP :

a)İTİRAZ MERCİİ : İCRA HAKİMLİĞİ

 

b) İTİRAZ SÜRESİ : 5 GÜN

 

c) BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ : YAPILIR

 

d) HAKSIZ İMZAYA İTİRAZ : %10 PARA CEZASI + %40 İCRA İNKAR TAZMİNATI

ÖRNEK : HAKSIZ BİR ŞEKİLDE İMZAYA İTİRAZ EDERSENİZ,100.000 TL OLAN BORCUNUZ 150.000 TL OLUR

 

e) KÖTÜ NİYETLİ ALACAKLI :

%20 TAZMİNAT + %10 PARA CEZASI ÖDER

 

f) SATIŞ İŞLEMİNİN DURMASI :

İMZAYA İTİRAZ,SADECE SATIŞ İŞLEMİNİ DURDURUR.

 

12.SORU :

BORCA İTİRAZ SEBEPLERİ NELERDİR? KAÇ GÜN İÇİNDE NEREYE BAŞVURULUR?

 

12.CEVAP:

a)ÖDEME DEFİ : TAMAMEN VEYA KISMEN BORCU ÖDEDİM.

 

b) ERTELEME : BORCUM ERTELENDİ

 

c) ZAMAN AŞIMI : BORCUM ZAMAN AŞIMINA UĞRADI.

 

d) YETKİ İTİRAZI :İCRA DAİRESİ YETKİLİ DEĞİL

 

e)TAKAS DEFİ : BENDE ALACAKLIDAN ALACAKLIYIM

 

f)İTİRAZ SÜRESİ : 5 GÜN

 

g)İTİRAZ MERCİİ : İCRA HAKİMLİĞİ

 

 

13.SORU :

KOOPERATİFİN BONOLARDA Kİ SORUMLULUĞU İÇİN KAÇ İMZA GEREKİYOR

 

13.CEVAP :

a)BONO VE ÇEKLERDE,KOOPERATİFİN SORUMLU OLMASI İÇİN “YETKİLİ”2 İMZA ŞARTTIR.

 

b) TEK İMZA VAR İSE,KOOPERATİF SORUMLU DEĞİLDİR.

 

c)TEK İMZANIN OLMASI HALİNDE,KOOPERATİF,İCRA TAKİBİNİN İPTALİNİ TALEP EDER.

 

d)ANONİM ŞİRKET,”ÇİFT” İMZA İLE TEMSİL EDİLİR (12.HD. 12.04.2001 T)

 

 

14.SORU :

BONO VEYA ÇEK,TEHDİT İLE VERİLDİ,HUKUKEN NE YAPMAMIZ GEREKİR?

 

14.CEVAP :

a) GÖREVLİ MAHKEME :

TEHDİT İDDİASI “DAR”YETKİLİ İCRA HAKİMLİĞİNCE İNCELENEMEZ.GÖREVLİ MAHKEME,GENEL MAHKEMEDİR.

 

b) BAŞVURU SÜRESİ :

HATA,HİLE,TEHDİT İLE DÜZENLENEN BONO VE ÇEKLERİN İPTALİ İÇİN GENEL MAHKEMELERE,TEHDİT VE TARİHİNDEN İTİBAREN 1 YILLIK HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE İÇERİSİNDE HUKUK MAHKEMELERİNE,TEHDİT NEDENİ İLE,SENEDİN İPTALİ DAVASI AÇILMALIDIR.

 

15.SORU

BONODA ZAMAN AŞIMI NE KADARDIR.

 

15.CEVAP :

a) HAMİLİN,KEŞİDECİYE BAŞVURMA SÜRESİ : BONODA HAMİL,KEŞİDECİYE,VADE TARİHİNDEN 3 YIL İÇİNDE BAŞVURMALIDIR.

 

b) HAMİLİN,CİRANTALARA KARŞI BAŞVURMA SÜRESİ : VADE TARİHİNDEN 1 YIL İÇERİSİNDE PROTESTO ÇEKMEK ŞARTIYLA BAŞVURMALIDIR.

 

c) CİRANTANIN,CİRANTAYA KARŞI BAŞVURMA SÜRESİ :

ÖNERDİĞİ TARİHTEN İTİBAREN,6 AY İÇİNDE BAŞVURMALIDIR.

 

 

UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK ÇOK ÖNEMLİ MESAJLAR ŞUNLARDIR :

 

1.KISMİ ÖDEME : KISMİ ÖDEME İÇİN,2 HUKUKİ TEDBİR VAR,BİRİNCİ TEDBİR :BONONUN ARKASINA ALINAN KISMİ ÖDEMEYİYAZDIRALIM

İKİNCİ TEDBİR : KISMİ ÖDEME İÇİN MAKBUZ ALALIM

 

2-PROTESTO : HAMİLİN MÜRACAAT BORÇLULARINA (=CİRANTA ,KEFİL,ARAYA GİREN,YETKİSİZ TEMSİLCİYE) MÜRACAAT EDİLEBİLMESİ İÇİN,BOONOYU PROTESTO ETTİRELİM.MASRAFI 55 TL ‘DİR.

 

3-GÖZÜMÜZÜN ÖNÜNDE YAZDIRMAK : BÖYLECE İMZAYA İTİRAZI ÖNLEMİŞ VE AĞIR CEZA MAHKEMESİNDE YARGILANMAKTAN KURTULMUŞ OLURUZ.

 

4-%16 AVANS FAİZİ : 22.12.2009 TARİHİNDEN İTİBAREN %16 AVANS FAİZİNİN ÜZERİNDE Kİ FAİZLERE İTİRAZ EDELİM.

 

5-AÇIK BONO : VERMEYELİM,ZİRA YÜKSEK BEDEL KONULABİLİYOR.

 

6-İMZAYA İTİRAZ : İMZA BİZİM İSE,İMZAYA İTİRAZ ETMEYELİM.ZİRA %40 İCRA İNKAR TAZMİNATI + %10 PARA CEZASI ÖDERİZ.

 

7-İMZA VE BORCA İTİRAZDA SÜRE : ÖDEME EMRİNİN TEBLİĞİ TARİHİNDEN İTİBAREN 5 İŞ GÜNÜ İÇİNDE İCRA HAKİMLİĞİNE BAŞVURULUR.AKSİ HALDE TAKİP KESİNLEŞİR.

 

8-HİLE VE TEHDİT : BONO,HİLE VE TEHDİT İLE ALINDI.HİLE VE TEHDİT TARİHİNDEN İTİBAREN 1 YILLIK HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE İÇERİSİNDE SENET İPTALİ DAVASINI HUKUK MAHKEMELERİNDE AÇMAK GEREKİR.AKSİ HALDE SENET GEÇERLİ HALE GELİR.

 

9-BONO BEDELİNİ PARANTEZ İÇİNE ALMAK : BONO BEDELİNİ PARANTEZ İÇİNE ALALIM,BÖYLECE BEDELDE SAHTECİLİĞİ ÖNLEMİŞ OLURUZ.

 

10-MUACCELİYET ŞARTI : BONO ÜZERİNE KONULAN MUACCELİYET ŞARTI GEÇERSİZDİR.SÖZLEŞME İLE KARARLAŞTIRILAN MUACCELİYET ŞARTI GEÇERLİDİR.

 

12-ZAMAN AŞIMIA UĞRAMIŞ BONO : BİR BONO,VADE TARİHİNDEN İTİBAREN 3 YIL İÇİNDE İCRAYA KONULMASSA KAMBİYO TAKİBİ YAPAMAZ.TEMEL İLİŞKİYE DAYANARAK,BONOYU YAZILI DELİL BAŞLANGICI SAYARAK,TANIK DİNLETEREKTAHSİL DAVASI AÇIP,ALACAĞI TAHSİL EDEBİLİR.

 

HUKUK VE ADALET DOLU GÜNLER DİLİYORUM.

                                                                                                                   07.04.2010

                                                                                                     Av:Selahattin CANBOLAT

  BİLGİ NOTU : SÖZLÜ VE YAZILI DANIŞMA , ANKARA BAROSUNUN AVUKAT - İŞ SAHİBİ          ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ GEREĞİNCE ÜCRETLİDİR.