İletişim Bilgileri
an image
Ofis Adresi
Necatibey Caddesi Kerem İşhanı 21/18 KIZILAY ANKARA
E-mail: avukatselahattincanbolat@mynet.com

Telefon: (312) 229 87 66
Fax: (312) 229 86 70
Ev Tel: (312) 322 40 90
1.Cep : 0538 310 39 62
2.Cep : 0506 203 63 21
3.Cep : 0506 203 63 20

YENİ CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA ŞİKAYET DAVALARI.

5237 SAYILI YENİ TÜRK CEZA KANUNU VE 5271 SAYILI YENİ CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA ŞİKAYET DAVALARI .

 

SORU 1 :

CEZA HUKUKUNDA, ŞİKAYET NEDİR? ŞİKAYETİ, “TARİF” EDER MİSİNİZ?

CEZA HUKUKUNDA, ŞİKAYETE, “ÖRNEKLER” VERİR MİSİNİ?

 

CEVAP 1 :

a)ŞİKAYETİN TARİFİ :

ŞİKAYET, MAĞDUR VEYA SUÇTAN ZARAR GÖRENİN, YETKİLİ MERCİYE BAŞVURARAK, SUÇ TEŞKİL EDEN BELİRLİ BİR FİİL DOLAYISI İLE SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA YAPILMASINI İSTEMESİDİR.

b)ÖRNEKLER :

-KASTEN YARALAMANIN BASİT ŞEKLİ,

-TAKSİRLE YARALAMA,

-KONUT DOKUNULMAZLIĞININ GÜNDÜZ İHLALİ,

-HAKARET,

-MALA ZARAR VERME, GİBİ “HAFİF” SUÇLARDIR.

 

 

SORU 2 :

ŞİKAYETE HAKKI OLANLAR KİMLERDİR?

ŞİKAYET EDİLENLER KİMLERDİR?

 

CEVAP 2 :

a)ŞİKAYETE HAKKI OLANLAR :

-MAĞDUR

-VEYA SUÇTAN ZARAR GÖREN,

-ÇOCUK

-VEYA AKIL HASTASININ KANUNİ TEMSİLCİLERİ,

-ŞİKAYETÇİNİN AVUKATI,

-TÜZEL KİŞİNİN YETKİLİ ORGANLARI... ŞİKAYET HAKKINA SAHİPTİR.

b)ŞİKAYET EDİLENLER :

-ŞİKAYETDE, “FAİLİN” AÇIKLANMASI GEREKLİ DEĞİLDİR,

-FAİLLERİN, “KİMLİKLERİ” GÖSTERİLMEMİŞ OLSA DAHİ, ŞİKAYET GEÇERLİDİR.

HER FAİL İÇİN, AYRICA ŞİKAYET DİLEKÇESİ VERMEYE GEREK YOKTUR.

FAİLİN, KİM OLDUĞUNU BİLMEYEN MAĞDUR VEYA SUÇTAN ZARAR GÖREN, SADECE FİİL İLE İLGİLİ OLARAK ŞİKAYETİNİ YAPABİLİR. (SH. 519)

 

 

 

SORU 3 :

BİR VATANDAŞ, ŞİKAYETİNİ, “NERELERE” YAPABİLİR?

YANİ, ŞİKAYET MERCİİ NERESİDİR?

ŞİKAYETİN ŞEKLİ NASIL OLACAK?

 

CEVAP 3 :

a)ŞİKAYET MERCİİ :

ŞİKAYET :

-CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA,

-KOLLUK MAKAMLARINA,

-VALİLİK VEYA KAYMAKAMLIĞA,

-MAHKEMEYE,

-ELÇİLİK VEYA KONSOLOSLUKLARA... YAPILIR.

-DURUŞMA SIRASINDA, TANIĞIN YALAN BEYANDA BULUNMASI HALİNDE, MAHKEME BİR TUTANAK DÜZENLER, SAVCILIĞA GÖNDERİR. MAHKEMENİN TUTTUĞU VE SAVCILIĞA GÖNDERDİĞİ TUTANAK BİR İHBAR (=SUÇ DUYURUSU) NİTELİĞİNDEDİR.

-KOLLUĞUN, SUÇ İŞLENDİĞİNİ SAVCIYA HABER VERMESİ DE BİR İHBAR NİTELİĞİNDEDİR.

b)ŞİKAYETİN ŞEKLİ :

-YAZILI BİR DİLEKÇE İLE

-VEYA SÖZLÜ TALEBİN TUTANAĞA GEÇİRİLMESİ İLE YAPILIR.

-ŞİKAYETÇİYİM, DAVACIYIM, CEZALANDIRILMASINI İSTİYORUM, İHBAR EDİYORUM, KAMU DAVASINA KATILMA TALEBİNDE BULUNUYORUM DEMESİ YETERLİDİR.

 

 

-İHBAR : BİR SUÇUN, İŞLENDİĞİNDEN HABERDAR OLAN BİR KİMSENİN BU DURUMU, YETKİLİ MAKAMLARA BİLDİRMESİDİR.

İHBARA, SUÇ DUYURUSU DA DENİLMEKTEDİR.

KOVUŞTURMA YAPILMASININ İSTENMESİ DE, ŞİKAYET SAYILIR.

 

 

SORU 4 :

CEZA HUKUKUNDA, ŞİKAYETİN “SÜRESİ” NE KADARDIR?

CUMHURİYET SAVCISI, MADDİ GERÇEĞİ ARAŞTIRMASI İÇİN, NE GİBİ BİR ÇALIŞMA YAPAR?

 

CEVAP 4 :

a)ŞİKAYETİN SÜRESİ (ÇOK ÖNEMLİ ):

-MAĞDUR VEYA SUÇTAN ZARAR GÖREN, FİİLİ VE FAİLİN KİM OLDUĞUNU BİLDİĞİ VEYA ÖĞRENDİĞİ TARİHTEN İTİBAREN, 765 SK. m. 108, 5237 SK. m. 73/1’E GÖRE, 6 AY İÇİNDE ŞİKAYET ETMELİDİR.

-YARGITAYA GÖRE, ŞİKAYET SÜRESİ BİR ZAMANAŞIMI DEĞİL, BİR “HAK DÜŞÜMÜ” SÜRESİDİR.  

“-...HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE, DAVA HAKKI OLAN KİMSENİN, FİİLDEN VE FALİN KİM OLDUĞUNDAN HABERDAR OLDUĞU GÜNDEN BAŞLAR.” (CGK. 16.1.1978).

“-...ETCK M. 108’DEKİ MÜDDET : ZAMANAŞIMI OLMAYIP, SÜKÜTU HAK (HAK DÜŞÜRÜCÜ) BİR SÜREDİR. HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE DE, SUÇUN, “İŞLENDİĞİ” TARİHTEN BAŞLAR”. (1. CD. 21.09.1954 )

-5237 SK M. 73/3’E GÖRE :

“-...ŞİKAYET HAKKI OLAN BİRKAÇ KİŞİDEN BİRİSİ, 6 AYLIK SÜREYİ GEÇİRİRSE, BUNDAN DOLAYI DİĞERLERİNİN HAKLARI DÜŞMEZ”.

-KESİLME VEYA DURMA :

ZAMANAŞIMINDAN FARKLI OLARAK, ŞİKAYET SÜRESİNİN KESİLMESİ VEYA DURMASI SÖZ KONUSU DEĞİLDİR.

 

b)DELİLLERİN TOPLANMASI :

-LEH VEYA ALEYHE DELİLLERİ TOPLAMA : 

CUMHURİYET SAVCISI, MADDİ GERÇEĞİN ARAŞTIRILMASI VE ADİL BİR YARGILAMANIN YAPILABİLMESİ İÇİN, KOLLUK MARİFETİ İLE, ŞÜPHELİNİN LEHİNE VE ALEYHİNE OLAN KANITLARI TOPLAR, MUHAFAZA ALTINA ALIR,

C. SAVCISI, ŞÜPHELİNİN HAKLARINI KORUMAKLA YÜKÜMLÜDÜR. (CMK. m. 160/2)

ADLİ KOLLUK : POLİS, JANDARMA, GÜMRÜK MUHAFAZA MEMURLARI VE SAHİL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİ KAPSAR.

 

 

 

SORU 5 :

C. SAVCISI, SORUŞTURMA SONUCUNDA, “YETERLİ ŞÜPHE” OLUŞTURACAK BULAMAZ İSE, NE YAPAR?

 

CEVAP 5 :

a)TAKİPSİZLİK KARARI :

-CUMHURİYET SAVCISI, SORUŞTURMA SONUCUNDA, “YETERLİ ŞÜPHE” OLUŞTURACAK KANIT ELDE EDEMEMİŞ İSE, TAKİPSİZLİK (KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA) KARARINI VERİR. (CMK 172/1)

-KİŞİ, ŞİKAYETÇİ OLMAMIŞ, ŞİKAYETİNDEN VAZGEÇMİŞ VEYA ŞİKAYET SÜRESİNİ GEÇİRMİŞ İSE, “KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA” İLİŞKİN KARAR VERİLİR.

-KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA İLİŞKİN KARAR VERİLDİKTEN SONRA, “YENİ KANIT ORTAYA ÇIKMADIKÇA”, AYNI EYLEMDEN DOLAYI, KAMU DAVASI AÇILAMAZ. (CMK M. 172/2)

 

 

 

SORU 6 :

KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA KARAR VERİLDİ,

NE KADAR SÜRE İÇERİSİNDE, HANGİ MAHKEMEYE, HANGİ İŞLEM YAPILACAK?

 

CEVAP 6 :

a)KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞI KARARINA İTİRAZ :

-SUÇTAN ZARAR GÖREN, CMK m. 172/1’E GÖRE, KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞINA İLİŞKİN KARARIN TEBLİĞİNDEN İTİBAREN, 15 GÜN İÇİNDE EN YAKIN AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA İTİRAZ EDER.

ÖRNEĞİN, ANKARA İÇİN EN YAKIN AĞIR CEZA MAHKEMESİ, SİNCAN AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞIDIR.

 

 

 

SORU 7 :

ŞİKAYET, MİRAS YOLU İLE İNTİKAL EDER Mİ?

 

CEVAP 7 :

a)ŞİKAYETİN MİRAS YOLU İLE İNTİKALİ :

-ŞİKAYET HAKKI, KURAL OLARAK, MİRAS YOLU İLE İNTİKAL ETMEZ.

-İSTİSNA : TCK M.131/2 :

“-...MAĞDUR, ŞİKAYET ETMEDEN ÖNCE ÖLÜRSE VEYA SUÇ ÖLMÜŞ OLAN KİŞİNİN HATIRASINA KARŞI İŞLENMİŞ İSE, ÖLENİN İKİNCİ DERECEYE KADAR ÜST SOY VE ALT SOYU, EŞ VEYA KARDEŞLERİ ŞİKAYET EDEBİLİR”. 

 

 

 

SORU 8 :

YURTDIŞINDA İŞLENEN BİR SUÇ DOLAYISIYLA, TÜRKİYE’DE YARGILAMA YAPILABİLMESİ İÇİN, HANGİ KOŞUL ARANIYOR?

 

CEVAP 8 :

a)YURTDIŞINDA İŞLENEN SUÇLAR :

YURTDIŞINDA İŞLENEN BİR SUÇ DOLAYISIYLA, TÜRKİYE’DE YARGILAMA YAPILABİLMESİ İÇİN, ADALET BAKANININ TALEPTE BULUNMASI ŞARTTIR. ( TCK m. 12/1,3,4, 13/2,3)

 

 

 

SORU 9 :

KİŞİLER, BAZEN “HAKSIZ” BİR ŞEKİLDE ŞİKAYET EDİLİYOR.

HAKSIZ ŞİKAYET “ÖRNEKLERİNİ” VERİR MİSİNİZ?

 

CEVAP 9 :

HAKSIZ ŞİKAYETE, ŞU ÖRNEKLERİ VEREBİLİRİZ :

-HIRSIZLIK : KOMŞUM, EVİMDEN ALTINLARIMI ÇALDI.

-DOLANDIRICILIK : BENİ, DOLANDIRDIN DİYEREK SAVCILIĞA DİLEKÇE VERMEK,

-CİNSEL SALDIRI : BANA CİNSEL SALDIRIDA BULUNDUN DİYE SAVCILIĞA DİLEKÇE VERİLMESİ,

-CÜZZAMLI OLMAK : CÜZZAMLISIN DİYEREK, RESMİ MAKAMLARA DİLEKÇE VERİP, SAĞLIK TARAMASINDAN GEÇİRTMEK,

-SAHTECİLİK : BORÇLUNUN, ALACAKLIYI, SAHTE SENET DÜZENLEDİĞİ SEBEBİ İLE ŞİKAYET ETMESİ,

-ZİMMET : KAT MALİKİNİN, YÖNETİCİYİ, ZİMMETİNE PARA GEÇİRDİ DİYE SAVCILIĞA ŞİKAYET ETMESİ,

-GASP : DÜĞÜNDE TAKILAN ALTINLARIMI, GASP ETTİ DİYEREK ŞİKAYET ETMEK,

-TEHDİT ETMEK : ŞÜPHELİYİ, BENİ TEHDİT ETTİ DİYE ŞİKAYET ETMEK, GİBİ … ÖRNEKLER HAKSIZ ŞİKAYET OLUŞTURMAKTADIR.

 

 

 

SORU 10 :

HAKSIZ ŞİKAYETE MARUZ KALAN BİR ŞÜPHELİ VEYA SANIĞIN HAKLARI NELERDİR?

 

CEVAP 10 :

a)MADDİ VEYA MANEVİ TAZMİNAT DAVASI AÇMAK :

HAKSIZ ŞİKAYET EDİLEN KİŞİ, 4721 SK m. 24 VE 25’E GÖRE, MADDİ VEYA MANEVİ TAZMİNAT DAVASI AÇABİLİR.

b)EMARELİ OLGULAR : 

“-…EMARE VARSA, ŞİKAYETİN HAKLI OLDUĞU SONUCUNA VARILIR. EMARE YOKSA, ŞİKAYET HAKKI KÖTÜYE KULLANILMIŞTIR”. (HGK 10.12.2001 T., E: 2001/4-602, K: 2001/680)

c)YETKİLİ MAHKEME :

“-…DAVACI, KİŞİLİK HAKLARININ KORUNMASI İÇİN, KENDİ YERLEŞİM YERİ VEYA DAVALININ YERLEŞİM YERİ MAHKEMESİNDE DAVA AÇABİLİR”. (4721 SK. m. 25/5)

d)CEZA DAVASININ BEKLENMESİ :

“-…HAKSIZ ŞİKAYET NEDENİ İLE AÇILAN MANEVİ TAZMİNAT DAVASI, CEZA DAVASI (=İFTİRA) KARARININ BEKLENMESİ GEREKİR”. (4 HD., 29.09.2003 T., E:2003/5197, K:2003/10825)

 

 

SORU 11 :

MAĞDUR VE ŞİKAYETÇİNİN “HAKLARI” NELERDİR?

 

CEVAP 11 :

MAĞDUR VE ŞİKAYETÇİNİN, “HAKLARI”, KISACA ŞUNLARDIR :

a)DELİLLERİN TOPLANMASI :

MAĞDUR VE ŞİKAYETÇİ, DELİLLERİN “TOPLANMASINI” İSTEME HAKKINA SAHİPTİR.

b)BELGE ÖRNEĞİ İSTEME :

MAĞDUR İLE ŞİKAYETÇİ, C. SAVCISINDAN “BELGE ÖRNEĞİ” İSTEME HAKKINDA SAHİPTİR.

c)AVUKAT GÖREVLENDİRİLMESİNİ İSTEME:

MAĞDUR VE ŞİKAYETÇİ, VEKİLİ “YOKSA”, BARO TARAFINDAN KENDİSİNE BİR AVUKAT GÖREVLENDİRİLMESİNİ İSTEME HAKKINA SAHİPTİR.

d)İTİRAZ ETMEK :

MAĞDUR İLE ŞİKAYETÇİ, C. SAVCISININ KOVUŞTURMAYA YER OLMADIĞI YÖNÜNDEKİ KARARINA, 15 GÜN İÇİNDE, EN YAKIN AĞIR CEZA MAHKEMESİNE, “İTİRAZ” ETMEK HAKKINA SAHİPTİR.

e)MAĞDUR VE ŞİKAYETÇİ, TANIKLARIN DAVETİNİ İSTEME HAKKINA SAHİPTİR.

 

 

 

SORU 12 :

SON MESAJLARINIZ NEDİR ?

 

CEVAP 12 :

-6 AYLIK ŞİKAYET SÜRESİNİ, KAÇIRMAMAYA ÇALIŞALIM.

-KİMSEYİ, DELİL OLMADAN ŞİKAYET ETMEYEYİM, AKSİ HALDE, İFTİRA SUÇUNDAN CEZA ALABİLİRİZ VE MANEVİ TAZMİNAT ÖDEMEK ZORUNDA KALABİLİRİZ.

 

HUKUK VE ADALET DOLU GÜNLER DİLİYORUM. SEVGİ VE SAYGILARIMLA .

 

                      Av. SELAHATTİN CANBOLAT

  BİLGİ NOTU : SÖZLÜ VE YAZILI DANIŞMA , ANKARA BAROSUNUN AVUKAT - İŞ SAHİBİ          ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ GEREĞİNCE ÜCRETLİDİR.